Een oprukkende invasieve exotische water- en oeverplant is Watercrassula, of Crassula helmsii. De plant woekert in open water en zorgt voor verstopping van de waterafvoer. Droogvallende oevers van vennen of afgesneden rivierarmen kunnen flinke plakkaten Watercrassula herbergen. De vlezige bladeren zijn tot 1 cm lang, staan tegenover elkaar aan de witte tot rode stengels en hebben in hun oksels kleine witachtige bloemen.
Een invasieve water- en oeverplant die bestreden wordt omdat hij andere inheemse waterplanten verdringt is Watercrassula, ook wel Waternaaldkruid genaamd, Crassula helmsii (Kirk) Cockayne, uit de Vetrplantenfamilie of Crassulaceae. De plant is sinds 1995 in onze wateren aan te treffen en vermeerdert zich sterk. Oorspronkelijk komt de plant uit Australië en Nieuw Zeeland en is hier als aquarium- en vijverplant ingevoerd. Voor het eerst is de plant in de buurt van Kiel in Noord-Duitsland in Europa aangetroffen en waarschijnlijk in de natuur terecht gekomen doordat aquarium- of vijverafval gedumpt is.
De plant ontwikkelt vanuit zijn wortelstelsel, maar ook uit stukjes plantenweefsel, lange drijvende, liggende, kruipende en opstijgende wit tot rode stengels waaraan de vlezige ongeveer 5 tot 10 mm lange vlezige bladeren tegenover elkaar staan en met hun bladvoeten vergroeid zijn. De bladeren zijn lijnlancetvormig tot lijnvormig en hebben een spitse top met soms een stekelpuntje. In beginsel zijn het onderwaterplanten, maar zij kunnen uitstekend gedijen op droogvallende gronden en bereiken hoogtes tot 30 cm. Ze kunnen hele plakkaten vormen en in het water groeit de waterkolom helemaal dicht.
De kleine tweeslachtige bloemen staan in de oksels van de bladeren. Ze zijn viertallig en de kleine kroonbladen zijn witachtig van kleur. De vruchten die ontstaan na bestuiving en bevruchting zijn kokervruchten.
MM_260519
Areaal
Het oorspronkelijk verspreidingsgebied van Watercrassula (of Waternaaldkruid) is Australië en Nieuw-Zeeland. De eerste waarneming op het Europese vasteland is in Duitsland gedaan in een viskwekerij in de Pfalz (1981) en in de nabijheid van de stad Kiel (1988). In Vlaanderen is de soort in 1982 gevonden en in 1995 in het Padvindersven in Oost-Noord-Brabant en daarmee is in Nederland de opmars begonnen. Verspreiding is niet alleen het gevolg van dumpen van aquarium- of vijverplanten, maar geschiedt ook door vogels die stukjes plant mee kunnen nemen aan hun poten en bijvoorbeeld de pleziervaart.
De plant wordt bestreden, omdat onze waterwegen verstoppen en verstikken, maar dit moet heel zorgvuldig gebeuren, want de kleinste stukjes weefsel zorgen voor nieuwe planten. Vondsten van de plant in open water kunnen gemeld worden bij het waterschap of gemeente en verder ook bij de NVWA, een onderdeel van het Ministerie van Landbouw.
Unie-lijst
Sinds augustus 2025 staat Watercrassula op de Europese Unie-lijst van zorgwekkende invasieve uitheemse soorten. Dit betekent onder meer dat er geen handel of bezit is toegestaan van Watercrassula.
Ministerie LNV (2010) Veldgids Invasieve Waterplanten in Nederland: 16-17.
Het determineren op wetenschappelijke basis kan gebeuren met behulp van Meijden, R. van der (2005) Heukels' Flora van Nederland, 23ste druk: 317. Of met de nieuwste druk van deze flora: Duistermaat, H(Leni). (2020) Heukels' Flora van Nederland, 24ste druk: 324.
Een andere gemakkelijke determinatie is mogelijk met Heijmans, E., Heinsius, H.W. en Thijsse, Jac.P. (1983) Geïllustreerde flora van Nederland, 22ste druk: 663; maar deze Crassula wordt in deze flora niet beschreven.
Uitspraak (accenten) van de wetenschappelijke naam: Crássula hélmsii
