Schermscheefbloem - Iberis umbellata

Schermscheefbloem, Iberis umbellata, is een opvallend bloeiende plantensoort. Immers de bloemen zijn tweezijdig symmetrisch met twee korte en twee lange witte kroonbladen. Dat is heel kenmerkend én uitzonderlijk voor een plant uit de Kruisbloemenfamilie. Verwilderd uit tuinen, waar de soort veel wordt aangeplant, kun je hem in de inheemse flora wel eens aantreffen.

Klik op een foto voor kenmerk met uitleg:
Verspreidingskaart
Ecologische parameters

Met zijn opvallende platte trossen met witte bloemen valt Schermscheefbloem, Iberis umbellata L. uit de Kruisbloemenfamilie of Brassicaceae direct op. De één- of tweejarige soort wordt als uit Zuid-Europa afkomstige tuinplant gewaardeerd en kan verwilderen en zo in onze natuur terecht komen.

Op de ondergrondse delen ontwikkelt zich stengels die liggend tot opstijgend kan zijn. Aan de liggende en opstijgende wat kantige stengels staan de donkergroene, smalle, langwerpige tot lancetvormige bladeren verspreid. Terwijl de meeste bladeren een gave rand hebben kunnen de onderste bladeren aan de stengels een enigszins getande rand hebben.

Aan de toppen van de stengels ontwikkelen zich de bloeiwijzen. Het zijn plat blijvende trossen, die ook in de vruchttijd niet verder uitgroeien. Dat is toch wel afwijkend van de meeste plantensoorten uit de Kruisbloemenfamilie. Vooral de bloemen die aan de buitenrand van de platte tros staan zijn tweezijdig symmetrisch. Ze hebben vier kroonbladen waarvan er twee groter zijn dan de twee andere. Je kunt spreken van stralende bloemen. Na bestuiving en bevruchting groeien de bovenstandige vruchtbeginsels uit tot hauwtjes die een wat merkwaardig puntige vleugelrand hebben. De stijlrest blijft tussen de twee vleugelpunten zichtbaar.

MM_260519

Hoofdgroep:
Plantenfamilie:
Plantengeslacht:
Scheefbloem - Iberis
Plantvorm:
kruid
Plantgrootte:
0.10 - 0.55 meter
Bloeiperiode:
Bloemkleur:
wit
Bloeiwijze:
schermvormige tros
Bloemvormen:
tweezijdig symmetrisch, regelmatig
Bloemtype:
tweeslachtig
Bloembladen:
4 kelkbladen, 4 kroonbladen
Meeldraden:
6 vier lang, twee kort
Vruchtbeginsel:
bovenstandig
Stijlen:
1
Stempels:
1
Vrucht:
hauwtje
Zaden:
-
Stengels:
rechtopstaand, liggend, kantig
Schors:
-
Bladstand:
verspreid
Bladvormen:
lancetvormig, langwerpig
Bladrand:
gaaf
Ondergronds deel:
hoofd- en bijwortels
Plantengemeenschap:
-

Het oorspronkelijk verspreidingsgebied van Scheefbloem is het zuiden van Europa. Door de aantrekkelijkheid als tuinplant wordt de soort ook wel gekweekt en kan vanuit tuinen verwilderen.

De plantensoort 'Schermscheefbloem' komt voor in de volgende plantenassociaties:

De beeldopnamen hebben we gemaakt in de ENCI-Groeve, waar de plant spontaan onlangs verschenen is aldus een van de medewerkers van Natuurmonumenten. De bodem is daar erg droog en men gaat de ontwikkeling daar goed monitoren.

Het determineren op wetenschappelijke basis kan gebeuren met behulp van Meijden, R. van der (2005) Heukels' Flora van Nederland, 23ste druk: 430. Of met de nieuwste druk van deze flora: Duistermaat, H(Leni). (2020) Heukels' Flora van Nederland, 24ste druk: 491.

Een andere gemakkelijke determinatie is mogelijk met Heijmans, E., Heinsius, H.W. en Thijsse, Jac.P. (1983) Geïllustreerde flora van Nederland, 22ste druk: 545.

Uitspraak (accenten) van de wetenschappelijke naam: Ibéris umbelláta