Video Determinatie

Hoenderbeet - Lamium amplexicaule

Tijdens de bloei vormen de tamelijk lange, kersenrode bloemkronen van de Hoenderbeet, Lamium amplexicaule, een fraaie bekroning op de nogal iele tot 30 cm hoge planten. De bladeren onderaan de stengel staan op stelen en zijn rond, terwijl de schutbladen onder de schijnkransen meer niervormig zijn en een soort van schotel vormen onder die schijnkransen. Alle bladeren zijn diep gekarteld.

Klik op een foto voor kenmerk met uitleg:
Verspreidingskaart
Ecologische parameters

Hoenderbeet, Lamium amplexicaule L., is net als Paarse dovenetel een eenjarige, soms tweejarige, plant uit de Lipbloemenfamilie.

Aan de vierkante stengels staan de bladeren kruisgewijs tegenover elkaar. De bladvorm bij de Hoenderbeet is enigszins afwijkend van de andere Dovenetel soorten, die bijna allemaal min of meer driehoekige bladeren hebben. De bladeren onderaan de stengel zijn vrijwel rond en hebben een steel, terwijl de bladeren boven in de plant niervormig zijn en met een brede voet de stengel omvatten en daardoor aaneen sluiten. Het lijkt alsof de schijnkransen op een schotel liggen. Alle bladeren hebben een vrij diep gekartelde bladrand.

De bloemen vallen op doordat de bloemkronen een rechte buis hebben die veel langer is dan de tamelijk kleine kelken. De kleur van de bovenlip van de bloemkroon is kersrood tot paarsrood. De onderlip is tamelijk klein, gemiddeld slechts 2 mm lang. De kelk heeft tijdens de bloei een lengte van zo'n 5-6 mm, waarbij de kelktanden even lang of wat korter zijn dan de kelkbuis. Na de bloei blijven de kelktanden rechtop staan en soms neigen ze zelfs naar elkaar toe, waardoor de vierdelige splitvrucht niet zo gemakkelijk zichtbaar is als bij de meeste soorten uit de Lipbloemenfamilie.

Het is een soort die op zeer voedselrijke grond te vinden is, bijvoorbeeld in moestuinen en op bouwland.

MM_131013

Hoofdgroep:
Plantenfamilie:
Lipbloemenfamilie - Lamiaceae
Plantengeslacht:
Dovenetel - Lamium
Plantvorm:
kruid
Plantgrootte:
0.15 - 0.30 meter
Bloeiperiode:
Maart - Oktober
Bloemkleuren:
paars, rood, roze
Bloeiwijze:
schijnkrans
Bloemvormen:
tweezijdig symmetrisch, tweelippig
Bloemtype:
tweeslachtig
Bloembladen:
5 kelktanden, 5 vergroeide kroonbladen
Meeldraden:
4 meeldraden
Vruchtbeginsel:
bovenstandig
Stijlen:
1
Stempels:
2
Vrucht:
splitvrucht
Zaden:
-
Stengels:
hol, rechtopstaand, vierkantig
Schors:
-
Bladstand:
tegenoverstaand en kruisgewijs
Bladvormen:
rond, niervormig
Bladrand:
gekarteld
Ondergronds delen:
hoofd- en bijwortels
Plantengemeenschappen:

Hoenderbeet is van oorsprong een soort van het Middellandse-Zeegebied. Als cultuurvolger heeft de soort zich via de landbouwende mens over de wereld verbreid. Het is dan ook een kosmopoliet die, zoals is beschreven in Schaminée, J. et al. (2010) Veldgids Plantengemeenschappen van Nederland, een kenmerkende soort is van de

30 Klasse der Akkergemeenschappen

De plantensoort 'Hoenderbeet' komt voor in de de volgende plantenassociaties:

Het komt bij Hoenderbeet regelmatig voor dat de bloemen in de kelk gesloten blijven, maar daar toch tot vruchtzetting komen. Dat soort bloemen noemen we cleistogame bloemen. 'Cleistos' is een Grieks woord dat 'gesloten' betekent. Het Nederlandse woord 'kluis' is ook een afgeleide van dit Griekse woord.

Voor meer uitgebreide informatie over de relaties met andere organismen, het milieu en de ecologie van Hoenderbeet verwijzen wij naar Weeda, E.J. et al., (1988) Nederlandse oecologische Flora. Wilde planten en hun relaties. Deel 3: 162.

Het determineren op wetenschappelijke basis kan gebeuren met behulp van Meijden, R. van der (2005) Heukels' Flora van Nederland, 23ste druk: 503.

Een andere gemakkelijke determinatie is mogelijk met Heijmans, E., Heinsius, H.W. en Thijsse, Jac.P. (1983) Geïllustreerde flora van Nederland, 22ste druk: 920.

Uitspraak (accenten) van de wetenschappelijke naam: Lámium amplexicáule.