Palmboompje - Buxus sempervirens

Een geliefde struik om hagen mee te maken en ook om de struik in allerlei vormen te knippen is de Buxus die ook wel Palmboompje wordt genoemd. De plant heeft altijd groen blijvende leerachtige, ovale tot elliptische bladeren. De kleine bloemen staan in kluwens in de oksels van de tegenoverstaande bladeren. De mannelijke bloemen hebben vier gele bloemdekbladen en vier meeldraden. Het is een tuinplant die maar zelden verwilderd is aan te treffen.

Buxus, ook wel Palmboompje genaamd, is een altijd groen blijvende struik, die soms de vorm van een kleine boom kan krijgen. De wetenschappelijke naam is Buxus sempervirens L. en het is een soort uit de Buxusfamilie. Buxus kennen we vooral als een struik die zich uitstekend leent voor sierhagen en allerlei vormen, waarin de struik geknipt kan worden. Je vindt deze soort dan ook vooral in tuinen, parken, en rond kastelen en buitengoederen.

De struiken hebben van het wortelstelsel tamelijk rechtopgaande stammen die grijs van kleur zijn. de jongere takken en twijgen zijn groen van kleur en aan deze takken en twijgen staan de leerachtige bladeren tegenover elkaar. De bladeren zijn aan de bovenkant glanzend donker groen en aan de onderkant dof licht groen. Ze hebben een duidelijke hoofdnerf en een gave maar enigszins omgebogen bladrand. Ze zijn zo'n anderhalf tot ruim drie centimeter groot en hebben een wat afgeplatte top. De bladsteel is zo'n 2 mm lang en de heel smalle randen van de bladschijf lopen een flink stuk door langs de twijgen, waardoor die een vierkante doorsnede lijken te hebben. De bladeren hebben geen steunblaadjes.

Buxus is een eenhuizige plantensoort en dat houdt in dat er aan een en dezelfde plant zowel mannelijke bloeiende bloemen als vrouwelijk bloeiende bloemen zijn te vinden. Tijdens de bloei in de maand maart en soms ook nog wel in begin aprilvallen vooral de mannelijke bloeiende meeldraadbloemen op. Ze staan in kluwens dicht opeen in de oksels van de bladeren. Deze bloemen hebben vier gele bloemdekbladen en als ze openen komen er vier meeldraden tevoorschijn met gele helmhokken. Als deze helmhokken openen kun je de gele stuifmeelkorrels of het pollen met een loep goed waarnemen. Om elke bloem staan een paar piepkleine bruingroene schutbladeren. De vrouwelijk bloeiende bloemen vallen minder op. Ze bestaan eigenlijk alleen maar uit een bovenstandig vruchtbeginsel dat omgeven is door een aantal spiraalsgewijs geplaatste bladeren die erg klein zijn. Na bevruchting ontwikkelt zich de doosvrucht.

Een enkele keer verwildert de Buxus, maar dat is zo zeldzaam het geval dat je gerust kunt spreken van een gecultiveerde tuinplant.

MM_170313

Hoofdgroep:
Plantenfamilie:
Buxusfamilie - Buxaceae
Plantengeslacht:
Buxus - Buxus
Plantvorm:
struik
Plantgrootte:
0.05 - 3.50 meter
Bloeiperiode:
Maart - April
Bloemkleur:
geel
Bloeiwijze:
kluwen
Bloemvorm:
bloemdek
Bloemtype:
eenslachtig
Bloembladen:
4 bloemdek
Meeldraden:
4 meeldraden
Vruchtbeginsel:
bovenstandig
Stijlen:
2
Stempels:
2
Vrucht:
doosvrucht
Zaden:
-
Stengel:
rechtopstaand
Schors:
grijs
Bladstand:
tegenoverstaand
Bladvormen:
elliptisch, ovaal
Bladrand:
gaaf
Ondergronds delen:
hoofdwortelstelsel
Plantengemeenschap:

De plantensoort 'Palmboompje' komt voor in de de volgende plantenassociaties:

Buxus wordt ook wel Palmboompje genoemd. Dat heeft te maken met de traditie in de Christelijke kerk, die op Palmzondag wordt levendig gehouden. De Christelijke kerken gedenken op Palmzondag de feestelijke binnenkomst van Jezus in Jerusalem, waarbij de mensen hem verwelkomden al zwaaiend met Palmtakken. In noordwest Europa wordt de Buxus als alternatief gebruikt voor deze palmtakken vandaar de Nederlandse naam Palmboompje. Er bestaat geen verwantschap met de botanische Palmen. Een jaar oude Buxustakken worden in de katholieke kerk verast en deze as wordt op Aswoensdag gebruikt om een kruis te maken op het voorhoofd van de gelovige. Zo gedenken de katholieken dat ze 'stof zijn en tot stof zullen wederkeren'.

Het determineren op wetenschappelijke basis kan gebeuren met behulp van Meijden, R. van der (2005) Heukels' Flora van Nederland, 23ste druk: 267

Een andere gemakkelijke determinatie is mogelijk met Heijmans, E., Heinsius, H.W. en Thijsse, Jac.P. (1983) Geïllustreerde flora van Nederland, 22ste druk: 625.

Uitspraak (accenten) van de wetenschappelijke naam: Búxus sempérvirens